ဇင့်ပိုင်ရီသီယွန်းဖြင့် စိတ်အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေသော အလွှာများကို ဖယ်ရှားပါ

လူတိုင်း ကျန်းမာတဲ့ဆံပင်ကို ပိုင်ဆိုင်ချင်ကြပေမယ့် အများစုမှာ ဆံပင်ပြဿနာ အမျိုးမျိုးရှိကြပါတယ်။ ဦးရေပြားယားယံတဲ့ပြဿနာကြောင့် စိတ်အနှောင့်အယှက်ဖြစ်နေပါသလား။ ဝတ်စားဆင်ယင်မှုကောင်းမွန်ပြီး ဆွဲဆောင်မှုရှိပေမယ့် နေ့တိုင်း ဦးရေပြားယားယံတာက သင့်ကို စိတ်ဓာတ်ကျစေတယ် ဒါမှမဟုတ် ကြောက်လန့်စေပါတယ်။ ဆံပင်မည်းနက်တဲ့ဆံပင်ရှိတဲ့အခါ ဒါမှမဟုတ် အဝတ်အစားမည်းနက်တဲ့အဝတ်အစားတွေဝတ်တဲ့အခါ ဦးရေပြားယားယံတာက ထင်ရှားလာပါတယ်။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ ဒီအဖုအပိမ့်တွေကို ဆံပင်မှာ ဒါမှမဟုတ် ပခုံးမှာ တွေ့မြင်နိုင်လို့ပါ။ ဒါပေမယ့် ဘာကြောင့် ဦးရေပြားယားယံမှုမရှိဘဲ တခြားသူတွေမှာ ပျောက်ကင်းနေရတာလဲ။ ဦးရေပြားယားယံမှုကို ဘယ်လိုထိရောက်စွာ လျှော့ချမလဲ ဒါမှမဟုတ် ဖယ်ရှားမလဲ။ အဖြေက ရိုးရှင်းပါတယ်- ဇင့်ပိုင်ရီသီယွန်ပါဝင်တဲ့ ဦးရေပြားယားယံမှုပျောက်ဆေး ခေါင်းလျှော်ရည်ကို စမ်းကြည့်ပါ။
ဗောက်ထခြင်းဆိုတာ ဘာလဲ။
အရဇင့် ပိုင်ရီသီအွန်ပေးသွင်းသူများအနေဖြင့် ဗောက်ထခြင်းသည် ကိုယ်ရေးကိုယ်တာသန့်ရှင်းရေးပြဿနာတစ်ခုသာမကဘဲ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့သည် ဆံပင်ကို တောက်ပြောင်စေပြီး ဗောက်မရှိခြင်းကို ကျန်းမာရေးစံနှုန်းဆယ်ခုတွင် ထည့်သွင်းထားသည်။ ဗောက်ထခြင်းဆိုသည်မှာ ဦးရေပြားပေါ်တွင် ကွာကျနေသော keratinocytes များဖြစ်ပြီး ဆီနှင့် တဆေး (Malassezia ဟုခေါ်သော မှိုတစ်မျိုး) ရောစပ်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။ လူတိုင်းနီးပါး ဗောက်ထနိုင်သော်လည်း ပုံမှန်အခြေအနေတွင် ကွာကျနေသော keratinocytes နည်းပါးပြီး ကောင်းစွာဖုံးကွယ်ထားသော ဗောက်ထခြင်းကို မည်သူမျှ မတွေ့ရှိနိုင်ပါ။ သို့သော် ဇင့်ပိုင်ရီသီယွန်ထုတ်လုပ်သူများက အကြံပြုထားသည့်အတိုင်း ပြင်ပယားယံမှုဖြစ်ပွားပါက ရင့်မှည့်ခြင်းမရှိသော keratinocytes အများအပြား ကွာကျသွားမည်ဖြစ်သည်။ ပြင်ပယားယံမှုများတွင် အဓိကအားဖြင့် ဦးရေပြားမှထွက်လာသော အဆီများနှင့် ဆံပင်အမြစ်များမှထုတ်လုပ်သော sebum ကိုစားသုံးသော Malassezia တို့ပါဝင်သည်။ Malassezia ကို တိရစ္ဆာန်များနှင့် လူသားများ၏ အရေပြားတွင် တွေ့ရှိနိုင်ပြီး sebum မပါဘဲ မပေါက်ရောက်နိုင်ပါ။ ထို့ကြောင့် ၎င်းသည် ဦးရေပြား၊ မျက်နှာနှင့် sebaceous glands များ ထူထပ်စွာ ပျံ့နှံ့နေသော အခြားနေရာများတွင် အာရုံစိုက်လေ့ရှိသည်။
Malassezia သည် sebum များစွာထုတ်လုပ်ပါက ဦးရေပြားမျက်နှာပြင်တွင် ပွားများလာပြီး ဗောက်ထပါက ၎င်း၏ပမာဏကို ၁.၅ ဆမှ ၂ ဆအထိ မြင့်တက်စေကြောင်း zinc pyrithione ထုတ်လုပ်သူများ၏ လေ့လာမှုအရ သိရသည်။ ထို့အပြင်၊ sebum ကို ပြိုကွဲစေပြီး ၎င်းကိုယ်တိုင်အတွက် အာဟာရဓာတ်များ ထောက်ပံ့ပေးသည့် လုပ်ငန်းစဉ်တွင် Malassezia သည် fatty acid နှင့် အခြားဘေးထွက်ပစ္စည်းများကိုလည်း ထုတ်လုပ်သောကြောင့် သင့်ဦးရေပြားသည် ထိခိုက်လွယ်ပါက ရောင်ရမ်းမှုတုံ့ပြန်မှုများ ဖြစ်ပေါ်လိမ့်မည်။ အဖြစ်များသော ရောင်ရမ်းမှုတုံ့ပြန်မှုများတွင် ဦးရေပြားပေါ်တွင် ပုံမမှန်အက်ကွဲခြင်းနှင့် ဗောက်ထခြင်း၊ ဦးရေပြားယားယံခြင်း၊ ရောင်ရမ်းနေသော ဆံပင်အမြစ်များနှင့် ဦးရေပြားပေါ်တွင် သေးငယ်ပြီး ယားယံသော ပြည်ဖုများ စသည်တို့ ပါဝင်သည်။
ဒါပေမယ့် ပေါ့ပေါ့တန်တန် မလုပ်ပါနဲ့။ ဗောက်ထတာက မှိုကြောင့် ဖြစ်တာမို့ မှိုပေါက်ဖွားမှုကို သေစေတဲ့ ဒါမှမဟုတ် တားဆီးပေးတဲ့ ပါဝင်ပစ္စည်းတစ်ခုခုကို ဆံပင်လျှော်တာက အဆင်ပြေနိုင်ပါတယ်။ ဇင့်ပိုင်ရီသီအိုနီ ထုတ်လုပ်သူတွေက ဇင့်ပိုင်ရီသီအိုနီပါတဲ့ ဗောက်ပျောက် ခေါင်းလျှော်ရည်တွေကို စမ်းသုံးကြည့်ဖို့ အသုံးပြုသူတွေကို အကြံပြုလေ့ရှိပါတယ်။
ဇင့် ပိုင်ရီသီအုံ ဆိုတာ ဘာလဲ။
ဇင့် ပိုင်ရီသွိုင်း (ZPT)pyrithione zinc ဟုလည်း လူသိများသော ဇင့်နှင့် pyrithione ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းထားသော ပေါင်းစပ်ပစ္စည်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး ဘက်တီးရီးယားပိုးမွှားများ၊ အဏုဇီဝပိုးမွှားများကို တိုက်ဖျက်ပေးနိုင်သော၊ မှိုပိုးများကို တိုက်ဖျက်ပေးနိုင်သော နှင့် ကင်ဆာဆန့်ကျင်ရေးဂုဏ်သတ္တိများရှိပြီး ဗောက်ဖြစ်စေသော မှိုများကို သတ်ပစ်ရန်၊ ဗောက်၊ ဦးရေပြား psoriasis နှင့် ဝက်ခြံများကို ကုသရန်နှင့် မှိုကြီးထွားမှုကို ဟန့်တားရန် ကူညီပေးနိုင်ပါသည်။ ၎င်းသည် ရေတွင် မပျော်ဝင်သော်လည်း အော်ဂဲနစ်ပျော်ရည်များတွင် ပျော်ဝင်နိုင်သော အဖြူရောင်အစိုင်အခဲတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဇင့် pyrithione ပါဝင်သော ဖော်မြူလာများကို ဗောက်ကုသရာတွင် အသုံးပြုခဲ့ပြီး၊ ဇင့် pyrithione china သည် ယနေ့ခေတ်ဈေးကွက်တွင် အသုံးအများဆုံး ဗောက်ပျောက်ဆေးပါဝင်ပစ္စည်းများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်ပြီး ခေါင်းလျှော်ရည် ၂၀% တွင် ၎င်းပါဝင်ပစ္စည်း ပါဝင်သည်။
သတ်မှတ်ချက်များ
အသွင်အပြင် : အဖြူရောင်မှ အဖြူဖျော့ဖျော့ ရေဆေးရည်
ဇင့် ပိုင်ရီသွိုင်း (% w/w): ၄၈-၅၀% တက်ကြွသည်
pH တန်ဖိုး (pH 7 ရေတွင် တက်ကြွသောပါဝင်ပစ္စည်း ၅%): ၆.၉-၉.၀
ဇင့်ပါဝင်မှု: ၉.၃-၁၁.၃
ထိရောက်မှု
ဇင့်ပိုင်ရီသီယွန်းသည် ဗောက်ထခြင်းနှင့် မှိုပိုးများကို တိုက်ဖျက်ရာတွင် ကောင်းမွန်သော အာနိသင်ရှိသည်။ ၎င်းသည် seborrhea ကို ထိရောက်စွာ ဟန့်တားနိုင်ပြီး အရေပြားဇီဝဖြစ်စဉ်နှုန်းကို လျော့ကျစေသည်။ အဏုဇီဝပိုးမွှားတိုက်ဖျက်နိုင်သော အာနိသင်ရှိသော အေးဂျင့်တစ်ခုအနေဖြင့် ၎င်းသည် ကောင်းမွန်သော ဘက်တီးရီးယားပိုးသတ်အာနိသင်ရှိပြီး မှို၊ ဂရမ်ပေါ့စတစ်နှင့် ဂရမ်အနုတ်ဘက်တီးရီးယားများ အပါအဝင် ကျယ်ပြန့်သော အဏုဇီဝပိုးမွှားတိုက်ဖျက်နိုင်သော လုပ်ဆောင်ချက်ရှိသည်။ ဇင့်ပိုင်ရီသီယွန်း ပေးသွင်းသူများထံမှ ရရှိသော အချက်အလက်များအရ ၎င်းသည် Streptococcus နှင့် Staphylococcus spp နှင့် Malassezia furfur မှ ရောဂါဖြစ်စေသော ဘက်တီးရီးယားများစွာကို တိုက်ဖျက်နိုင်ပြီး ဘေးကင်းပြီး ထိရောက်သော ယားယံခြင်းနှင့် ဗောက်ထခြင်းကို တိုက်ဖျက်သည့် အေးဂျင့်တစ်ခုဖြစ်သည်။ အဆင့်မြင့်နည်းပညာဖြင့် ပြုလုပ်ထားပြီး အမှုန်အမွှားအရွယ်အစားသေးငယ်သော ဇင့်ပိုင်ရီသီယွန်းသည် အမှုန်အမွှားများကို ထိရောက်စွာကာကွယ်ပေးနိုင်ပြီး ၎င်း၏ ပိုးသတ်အာနိသင်ကို နှစ်ဆတိုးစေပြီး ဗောက်ထစေသော မှိုများကို ပိုမိုထိရောက်စွာ ဖယ်ရှားပေးနိုင်သည်။ ထို့အပြင် ဇင့်ပိုင်ရီသီယွန်းသည် ဆံပင်ကောက်ကောက်များအတွက် အသင့်တော်ဆုံး ဗောက်ထခြင်းကို တိုက်ဖျက်သည့်ပစ္စည်းဖြစ်ပြီး ခြောက်သွေ့ခြင်းနှင့် မာကျောခြင်းကို လျော့နည်းစေသောကြောင့်ဖြစ်သည်။
ဇင့်ပိုင်ရီသီယွန်း အမှုန်အရွယ်အစား၏ ဦးရေပြားအပေါ် အကျိုးသက်ရောက်မှု
ဇင့် ပိုင်ရီသီအွန်တရုတ်နံနံပင်သည် လုံးဝိုင်းပုံသဏ္ဍာန်ရှိပြီး အမှုန်အရွယ်အစား 0.3~10 μm ရှိသည်။ ၂၅°C တွင် ရေတွင်ပျော်ဝင်နိုင်မှုမှာ 15 ppm ခန့်သာရှိသည်။ ပေါင်းစပ်အာနိသင်ရရှိရန်အတွက် ဇင့်ပိုင်ရီသီယွန်းကို ဆံပင်ထိန်းသိမ်းမှု အလှကုန်များတွင် ပါဝင်မှု၏ စုစုပေါင်းအလေးချိန်အပေါ် အခြေခံ၍ အလေးချိန်အားဖြင့် 0.001~5% ပမာဏဖြင့် ထည့်သွင်းနိုင်သည်။ ဇင့်ပိုင်ရီသီယွန်း၏ အမှုန်အရွယ်အစားသည် ခေါင်းလျှော်ရည်တွင် ပျံ့နှံ့သွားပြီး တည်ငြိမ်နေကာ ထိတွေ့မျက်နှာပြင်ဧရိယာနှင့် ဆံပင်လျှော်ရန် ခေါင်းလျှော်ရည်ကိုအသုံးပြုသည့်အခါ အရေပြားသို့စုပ်ယူရမည့်ပမာဏကို တိုးမြင့်စေသည်။ ရေတွင်ပျော်ဝင်နိုင်မှုနည်းပါးသောကြောင့် ZPT အမှုန်များကို ခေါင်းလျှော်ရည်တွင် အမှုန်အမွှားများအဖြစ်သာ ပျံ့နှံ့နိုင်သည်။ ဇင့်ပိုင်ရီသီယွန်းထုတ်လုပ်သူများက အရွယ်အစားအသင့်အတင့်ရှိသော ဇင့်ပိုင်ရီသီယွန်းသည် ဗောက်ဖြစ်စေမည့် ဘက်တီးရီးယားနှင့် မှိုများနှင့် ထိတွေ့မှုနှင့် ဖုံးအုပ်ဧရိယာကို တိုးမြင့်စေပြီး ရေဆေးချခြင်းဖြင့် မပျောက်ပျက်နိုင်ကြောင်းလည်း ညွှန်ပြထားပြီး ၎င်း၏အာနိသင်ကို မြှင့်တင်ပေးသည်ဟု ဆိုသည်။
ဈေးကွက်အတွင်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုများနှင့် ခေတ်ရေစီးကြောင်းများ
Zinc pyrithione သည် Arch Chemicals, Inc. မှ ဦးစွာတီထွင်ထုတ်လုပ်ပြီးနောက် FDA မှအသုံးပြုရန်အတည်ပြုထားသော ဗောက်ပျောက်ဆေးတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ဗောက်ပျောက်ရှန်ပူများနှင့် အခြားဆံပင်ထိန်းသိမ်းမှုထုတ်ကုန်များတွင် အသုံးအများဆုံးပါဝင်ပစ္စည်းများထဲမှတစ်ခုအနေဖြင့် zinc pyrithione china သည် လက်ရှိဈေးကွက်တွင်ရရှိနိုင်သော ဗောက်ပျောက်နှင့် ယားယံခြင်းတို့ကို သက်သာစေသောဆေးများထဲတွင် အထိရောက်ဆုံးနှင့် ဘေးကင်းဆုံးသော ပိုးသတ်ဆေးဖြစ်သည်။ ဈေးကွက်တွင်ရရှိနိုင်သော ဇင့် pyrithione ပါဝင်သော ခေါင်းလျှော်ရည်အများအပြားရှိသည်။ သင့်ဒေသခံဆေးဆိုင် သို့မဟုတ် ဆေးဆိုင်တွင် ၎င်းတို့ကို ရှာတွေ့နိုင်ပါသည်။ ဇင့် pyrithione ပါဝင်သော ခေါင်းလျှော်ရည်အားလုံးသည် တူညီစွာဖန်တီးထားခြင်းမဟုတ်သောကြောင့် ဝယ်ယူခြင်းမပြုမီ ပါဝင်ပစ္စည်းစာရင်းကို ဖတ်ရှုရန်သေချာပါစေ။ အချို့ထုတ်ကုန်များသည် သင့်ဆံပင် သို့မဟုတ် ဦးရေပြားကို အန္တရာယ်ဖြစ်စေနိုင်သော အခြားပါဝင်ပစ္စည်းများ ပါဝင်နိုင်သည်။ Zinc pyrithione ပေးသွင်းသူများက ဇင့် pyrithione ပါဝင်မှု 0.5-2.0% ရှိသော ဗောက်ပျောက်ရှန်ပူများကို ရွေးချယ်ရန် အကြံပြုထားသည်။ ကိုယ်စားပြု ဗောက်ပျောက်ရှန်ပူများတွင် Head & Shoulders မှ P&G ၏ Scalp Care Collection အသစ်နှင့် Unilever Clear Scalp & Hair Therapy Shampoo စသည်တို့ ပါဝင်သည်။
၂၀၂၈ ခုနှစ်အထိ ဇင့်ပိုင်ရီသီယွန်ဈေးကွက်အစီရင်ခံစာ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာခန့်မှန်းချက်အရ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာဇင့်ပိုင်ရီသီယွန်ဈေးကွက်သည် ၂၀၂၁ မှ ၂၀၂၈ အထိ ၃.၇% CAGR ဖြင့် တိုးတက်လာရန် မျှော်လင့်ရသည်။ ဈေးကွက်ကို မောင်းနှင်သော တိုးတက်မှုအချက်များမှာ အလှကုန်ပစ္စည်းများ၊ ဗောက်ပျောက်ရှန်ပူများနှင့် ကိုယ်ရေးကိုယ်တာစောင့်ရှောက်မှုထုတ်ကုန်များအတွက် တိုးပွားလာသော ဝယ်လိုအား၊ ကျန်းမာရေးနှင့် သန့်ရှင်းရေးအကြောင်း အသိပညာတိုးပွားလာခြင်း၊ သုံးစွဲနိုင်သောဝင်ငွေတိုးလာခြင်းနှင့် လူတို့၏ လူနေမှုပုံစံပြောင်းလဲလာခြင်းတို့ဖြစ်သည်။